queen bee

Als vrouw met ambitie ben je haar ongetwijfeld tegen gekomen; de queenbee. Zo’n vrouw die absoluut niet van andere vrouwen houdt. Werktechnisch, bedoel ik dan. Een vrouw waar je graag met een boogje om heen loopt vanwege haar gedrag. 

Ik herinner me er direct een. Een vrouwelijke chirurg, nou ja vrouwelijk. Ze was goed ik haar vak, daar leefde ze dan ook voor.  Maar ze had haar op haar tanden, zeg. Ze was onwaarschijnlijk onaardig tegen andere vrouwen; tegen de verpleegkundigen, tegen OK-personeel maar vooral tegen vrouwelijke chirurgen in opleiding. Brrrr… Het was zelfs zo erg dat er al jarenlang een schema van haar vermoedelijke menstruatiecyclus werd bijgehouden in de assistentenkamer. Dan waren we tenminste voorbereid op weer een uitbarsting. Overigens was ze tenenkrommend charmant tegen alles wat mannelijk was. Heel doorzichtig.

Pas veel later heb ik me afgevraagd waarom zij was zoals ze was? Ik denk dat ik het inmiddels beter begrijp. In een masculiene wereld is het niet makkelijk om je staande te houden als enige vrouw. Dat was ze. Jarenlang. Ze had dus jaren hard gewerkt, veel gegeven en opgeofferd. Geen gezinsleven, weinig sociale contacten. Maar na een aantal jaren kwamen er meerdere vrouwelijke chirurgen in opleiding. Potentiële concurrentes….en die wilde ze waarschijnlijk duidelijk maken dat zij de sterkste aap op de rots was oftewel de queen bee.

Dit fenomeen van gedrag van vrouwen die omhoog klimmen in organisaties, waar dat niet gebruikelijk is en die zich dan afzetten tegen andere vrouwen, heet het queen bee effect. Dit wordt veroorzaakt doordat het zwaarder is voor vrouwen dan voor mannen om in een omgeving met vooral mannen te werken. In veel organisaties gelden nog de masculiene leiderschapsidealen en dat kost de gemiddelde vrouw meer energie. Het is een wetenschappelijk bewezen fenomeen dat als een vrouw dan de top haalt binnen een mannelijk team, dat ze dan om haar eigen positie te beschermen geen andere vrouw om zich heen duldt. Ze heeft immers zoveel van zichzelf opgeofferd en weggecijferd.

Bron:

  1. Derks, B., Ellemers, N., Laar, C. van & Groot, K. de (2011). Do Sexist Organizational Cultures Create the Queen Bee? British Journal of Social Psychology, 50, 519-535.


https://www.nrc.nl/nieuws/2015/12/29/queen-bee-is-op-kantoor-een-scheldwoord-1572490-a1073305