Federer, Woods, Bolt, Jordan, Phelps, Ali en Cruijff. Wat deze namen gemeen hebben? Ze zijn de absolute top! Ze blinken uit in onder andere golf, voetbal en basketbal en zijn daardoor wereldberoemd geworden. Velen van ons hebben wel eens weggedroomd bij het idee zelf een topsporter te zijn. Wat moet zo’n carrière fantastisch zijn; die kick bij overwinningen, de sterrenstatus, het salarisstrookje en het bijbehorende leven. Dingen die je ook wel eens doen mijmeren ‘Goh, ik had eigenlijk een hele mooie swing’ of ’mijn trap was best aardig’. Gemiste kans op succes, of is de top toch onbereikbaarder dan we denken?

De discussie over het hoe en waarom sommige mensen goed zijn in sport en anderen de besten wordt al jaren gevoerd. Velen kennen het populaire idee van de tienduizend-urenregel. Deze hoeveelheid trainingstijd zou de basis moeten zijn voor een geslaagde sportcarrière. Maar klopt dit wel?

Uit onderzoek blijkt nu dat oefening geen kunst baart. Het aantal geïnvesteerde trainingsuren is belangrijk, maar andere factoren spelen een grotere rol bij het aanleren van een complexe vaardigheid. Iets wat verklaard waarom sommige mensen enorm goed worden op een bepaald gebied zonder al te veel training en anderen dit niet lukt ondanks die trainingsijver.

Oefening kan slechts een derde van het verschil in prestaties verklaren. Een combinatie van factoren zoals talent, intelligentie en ook de leeftijd waarop iemand begint met de activiteit vormt de sleutel tot succes. De capaciteit van het werkgeheugen is bepalend voor het verschil tussen ergens goed in zijn en ergens fantastisch in zijn. Dan is er het verschil tussen gewoon talent en toptalent dat de allerbesten niet alleen beter weten wat ze moeten doen in hun sport, ze doen het ook echt! Ze vertalen het cognitieve stuk gemakkelijker naar de sportprestatie en kunnen beter onder de druk beslissende actie maken. Wel staat buiten kijf dat, wil je ergens ècht goed in worden, je heel hard zal moeten trainen. Die tienduizend uren trainingstijd geven geen garantie tot succes, maar gezien het feit dat het niveau in de sport zo hoog ligt zal je wel in de richting van dat aantal uren moeten gaan denken om ergens erg goed in te worden.

Ach, misschien is dat ook wel weer een geruststelling. Het idee dat iemand tot in het einde der tijden geëerd wordt en ook nog eens miljoenen per jaar verdiende in zijn sport, en jij precies hetzelfde had kunnen bereiken had je die uren maar willen investeren, voelt toch wat als een gemiste kans. Nee, nu kunnen we het mentaal van ons afzetten en lekker languit op de bank genieten van de prestaties van een ander. Gelukkig hoeven we voor supporterschap geen talent te hebben, alleen maar een mening!

Als verschenen in Talkies Man 2017