getallen GZNDenzo

Hart en vaatziekten beginnen als je kind bent

Wat velen misschien nog niet weten is dat hart-en vaatziekten beginnen op de kinderleeftijd. Het dichtslibben van de vaten verloopt als een ‘stille’ ziekte. Uit autopsie studies is bekend dat er bij pubers al plaques zichtbaar kunnen worden gemaakt in de kransslagaders. Preventie werkt goed en het is nooit te laat om daarmee te beginnen. 

Wat een groot probleem is in onze medische maatschappij is dat mensen vaak niet goed weten wat ze moeten doen voor een gezonde leefstijl. Maar met het alsmaar dikker worden van de mensheid, is er momenteel meer overgewicht in de wereld, met alle chronische ziekten die daaruit voortvloeien, zoals diabetes, hypertensie en verhoogd cholesterol, en dit zal uiteindelijk leiden tot nog meer hart-en vaatziekten. De hoogste tijd voor meten, weten, gezond eten en trouw je medicijnen (blijven) gebruiken.

Geen goede voornemens meer maar gewoon ergens midden in het jaar, of gewoon NU je getallen in kaart brengen. Met de getallen bedoel ik je risicofactoren. Je voelt het doorgaans niet als je cholesterolwaarden, bloeddruk en suikergehalte ontregeld dreigen te raken. Vaak krijg je op het moment dat er al flink wat schade is aangericht een signaal. En dan is het al te laat! Daarom is het zo belangrijk om je risicofactoren te kennen en ze op streefwaarde te krijgen. 

Hoe ga ik om met mijn risicofactoren?

Misschien hoef ik het jullie niet uit te leggen, maar een gezonde leefstijl met een normaal gewicht, gezond dieet en veel bewegen is de basis van goede preventieve zorg. Bij vrouwen is het belangrijk om onderscheid te maken tussen de levensfase voor en na de overgang. Meer dan 80% van de vrouwen die de overgang hebben gehad, heeft één of meer risicofactoren. Bij het bepalen van het risico op hart-en vaatziekten is het van belang om je risicofactoren goed in kaart te brengen en te behandelen. Het inschatten van het risico op hart-en vaatziekten is vergelijkbaar tussen mannen en vrouwen. Echter het verhoogde risico dat is geassocieerd met hoge bloeddruk en suikerziekte, maar ook het beschermende effect op het hart van regelmatige beweging en matig alcoholgebruik is groter bij vrouwen dan bij mannen. Het is belangrijk om je ‘getallen’ in kaart te brengen, zo krijg je inzicht in je gezondheid en weet je of er eventueel werk aan de winkel is.

Welke getallen moet je kennen?

Het ‘gevaarlijke’ van cholesterol is dat je zelf niet kunt voelen of zien dat je cholesterol te hoog is. Daar kom je alleen achter door middel van een meting in het bloed. Bij een cholesterolmeting wordt er gekeken naar de verhouding van het goede HDL en het slechte LDL-cholesterol. Een gezonde volwassene moet een totaal cholesterolgehalte hebben van onder de 5 mmol per liter. Het LDL-gehalte dient onder de 3 mmol/l te liggen en het HDL-gehalte moet minstens 1 mmmol/l zijn, maar liefst hoger. 

  • Cholesterol regel: 5-3-1
  • Totaal cholesterol lager dan 5
  • LDL ‘slecht’ cholesterol lager dan 3
  • HDL ‘goed’ cholesterol hoger dan 1
  • Een normaal gemiddeld hartritme zit tussen de 60 en 90 slagen per minuut
  • Bloeddruk in rust 120/80
  • Bloedsuiker lager dan 5
  • BMI <25 en/of buikomvang <88 cm
  • BMI = gewicht (kg)/lengte in (m2)

Ben je ouder dan 40 jaar? Laat dan je cholesterolwaarden, bloeddruk en bloedsuiker checken. Je getallen kun je laten meten bij je huisarts of met een goede thuistest.