Nieuw en nu

Hoogsensitiviteit is nieuw en nu. Er is een correlatie met de big 5 van de persoonlijkheidstheorie, maar het betreft een nieuwe combinatie van de facetten extraversie, vriendelijkheid, emotionele stabiliteit, ordelijkheid en openheid. Evolutionair geconserveerd en de terugkeer van vrouwelijke energie. Onbegrepen door de mannelijke samenleving, waarin denken en focus gewaardeerd wordt ten koste van voelen en verbinden. Rationeel werk, leiderschap en wetenschap worden gewaardeerd ten koste van emotioneel werk, professionals en ouderschap. De intensiteit wordt begrepen als hyperactief, de verbeelding als aandachtsstoornis. Ze gaan door, totdat ze zichzelf en anderen uitgeput hebben.

Kwetsbaarheid

In de GGZ krijgen hoogsensitieve mensen makkelijk het label ADHD of autisme. In een negatieve omgeving gaan deze mensen ook slechter functioneren. Het betreft een intens ervarend zenuwstelsel dat prikkels langer en dieper ervaart. In rust neemt hun hersenactiviteit toe. Negatieve prikkels worden negatiever gevoeld en positieve prikkels worden positiever gevoeld. Hooggevoeligheid is niet negatief, maar sensitief en een bron van empathie. Zij zijn gevoeliger voor over- en onderprikkeling, krijgen dan een sterkere stressreactie en verliezen het contact met hun lichaam en met anderen. Het is een risicofactor voor onverklaarde lichamelijke klachten, chronische vermoeidheid en pijn en verslaving. De beste behandeling zijn positieve verbindingen. De ander kan helpen om de intense ervaringen te containen.

Begaafdheid

Maar in een positieve omgeving gaan deze mensen ook bovengemiddeld goed functioneren. In de theorie van positieve desintegratie van psychiater Dabrowski staat centraal dat een overgevoelig zenuwstelsel in verbinding met zijn sociale omgeving kan leiden tot gevoelens van anders, minderwaardig en buitengesloten zijn, existentiele angst en depressiviteit en burnout. Volgens Dabrowski zijn deze echter geen teken van een stoornis, maar van een hoog ontwikkelingspotentieel: door deze intense en ontwrichtende gevoelens ontwikkelt de persoonlijkheid zich meer. Door hun beweging komen zij verder.

Leiderschap

De prevalentie van hoogsensitiviteit is twintig procent. Tachtig procent van de mensen is laaggevoelig. Leiderschap waardeert en beschermt hoogsensitiviteit. Hooggevoelige mensen kunnen minder beter en met de hulp van een secure base leider en een polyvagal proof omgeving verbindingen repareren, oplossingen voelen en de groep de weg wijzen naar meer harmonie. Zij vragen veel energie, maar door ze te begrenzen zonder de verbinding te verbreken, gaan zij veel energie geven. Een leider ziet de kansen voor de hooggevoelige mens en van de hooggevoelige mens voor de samenleving.