Home / Psychologie / Angststoornissen: hoe ze herkennen en behandelen

Angststoornissen: hoe ze herkennen en behandelen

Angst is een natuurlijke reactie van het lichaam op stress. Het kan ervoor zorgen dat je je zenuwachtig, bezorgd of bang gaat voelen voor de toekomst. Deze emotie komt vaak voor als je voor nieuwe of uitdagende gebeurtenissen staat in het leven.

Op een bepaald moment voelt iedereen wel een zekere vorm van angst. Echter kunnen deze gevoelens zich bij bepaalde mensen tot een angststoornis ontwikkelen. Dan zijn de gevoelens van angst of zorg zo hardnekkig overmatig waardoor ze iemand zijn dagelijks leven gedurende enkele maanden kunnen verstoren.
In dit artikel vertellen we je welke soorten angststoornissen er zijn en wat hun symptomen zijn. Ook gaan we dieper in op de oorzaken van angststoornissen en hoe je de juiste behandeling kunt krijgen om met angst om te gaan.

Wat is een angststoornis?

Een angststoornis treed op wanneer angst uit de hand loopt en het je leven begint te beïnvloeden.
Angststoornissen zijn het meest voorkomende geestelijke gezondheidsprobleem in Nederland. Ongeveer 1 op de 3 Nederlanders zal op een bepaald moment in zijn leven te kampen krijgen met een angststoornis.
Het hebben van een angststoornis kan verontrustend zijn en het je moeilijk maken om het leven te leiden dat je voor ogen hebt. Er zijn echter effectieve behandelingen en manieren beschikbaar om angst te voorkomen.

Symptomen van een angststoornis

Mensen met een angststoornis hebben zeer sterke gevoelens van zorg, onbehagen of angst. Ze zijn angstaanjagender dan de gevoelens die de meeste mensen in dezelfde situatie zouden hebben.
Ze kunnen ervoor zorgen dat de persoon met een angststoornis dingen, mensen, gebeurtenissen of plaatsen gaat vermijden die hem angstig maken.

De algemene symptomen van een angststoornis zijn o.a.:

  • in paniek raken
  • moeite hebben met ademhalen
  • een versnelde hartslag of pijn op de borst hebben
  • zich duizelig, beverig of ziek voelen
  • blozen of zweten
  • moeite hebben om helder te denken en zich te concentreren.

Mensen met angst hebben ook vaak symptomen van depressie. Als je een aantal van deze symptomen bij jezelf opmerkt en je bezorgd bent over het feit dat je misschien angststoornis hebt, is het raadzaam om hulp te zoeken.

Soorten angststoornissen

Dit zijn de meest voorkomende soorten angststoornissen.

Gegeneraliseerde angststoornis

Mensen met een gegeneraliseerde angststoornis maken zich vaak zorgen over allerlei alledaagse dingen – bijvoorbeeld over werk, financiën, gezondheid of gezin. Ze maken zich zorgen dat er iets vreselijks kan gebeuren, zelfs als er geen echte reden is om dat te denken.
Ze kunnen niet stoppen met zich angstig te voelen, ook al heeft het invloed op hun leven.
Ze willen bijvoorbeeld geen auto rijden omdat ze zich zorgen maken over een ongeluk.
Mensen met een gegeneraliseerde angststoornis slapen niet goed en klagen vaak over hoofdpijn en spierspanning in hun nek en schouders.

Sociale angststoornis

Iemand met een sociale angststoornis maakt zich zorgen over wat andere mensen denken die hun angst bij hen opmerken.
In het middelpunt van de belangstelling staan is voor hen een probleem.

Ze zouden zich bijvoorbeeld angstig kunnen voelen bij:

  • het ontmoeten van nieuwe mensen
  • spreken of optreden in het bijzijn van andere mensen
  • naar vergaderingen of partijen gaan
  • het nemen van openbaar vervoer

Ze maken zich zorgen om iets gênants te doen of dat andere mensen merken dat ze ongerust zijn. Ze zullen situaties vermijden waarin andere mensen hun angst zouden kunnen opmerken. Normale verlegenheid is echter geen sociale angststoornis.

Paniekstoornis

Iemand met een paniekstoornis heeft herhaalde paniekaanvallen die lijken te gebeuren zonder bijzondere reden. Daarenboven hebben ze vrees voor het komen van nog meer paniekaanvallen. Een paniekaanval is een plotselinge golf van angst of vrees in situaties waarin anderen niet bang zouden zijn.

Agorafobie

Agorafobie is wanneer iemand erg bang is voor bepaalde situaties omdat hij bang is om een paniekaanval te krijgen of omdat er iets vreselijks met hem kan gebeuren. Ze gaan dan uit hun dak om deze situaties te vermijden.

Iemand met agorafobie zou erg angstig zijn bij:

  • het gebruik van bussen, treinen, trams of vliegtuigen
  • het zich in open ruimtes bevinden (parkeerplaatsen, bruggen, parken)
  • het feit dat ze zich opgesloten plaatsen bevinden (winkelcentra, bioscopen)
  • het in een menigte te zijn

Specifieke fobie

Als iemand erg bang is voor een bepaald ding of een bepaalde situatie, kan hij of zij een specifieke fobie hebben.

Mensen kunnen fobieën hebben over dingen als:

  •  dieren – bijvoorbeeld spinnen of honden
  • vliegen in vliegtuigen
  • hoogtes
  • een injectie krijgen

De angst staat meestal niet in verhouding tot het werkelijke gevaar en kan problemen veroorzaken in het dagelijks leven van mensen. Iemand kan bijvoorbeeld weigeren om in het park te gaan wandelen omdat hij zich zorgen maakt over honden.

Problemen die verband houden met angststoornissen zijn PTSS en OCD.

Diagnose van angststoornissen

De diagnose wordt meestal gesteld door een huisarts, psychiater of psycholoog.

De diagnose kan betrekking hebben op:

  • met je praten over hoe je je voelt, wat je verontrust, en hoe lang je deze gevoelens al hebt
  • psychologische testen
  • een fysieke controle

Je arts zal willen controleren of er niet nog een ander probleem is waardoor je je zo voelt (bijvoorbeeld een hart- of schildklierprobleem). Daarom zal hij ook vaak andere en/of extra tests uitvoeren. Voor de meeste angststoornissen moet je een paar maanden lang de symptomen hebben gehad om een diagnose te kunnen stellen

Hoe worden angststoornissen behandeld?

De aanbevolen behandeling voor angststoornissen is een psychologische behandeling (meestal cognitieve gedragstherapie).
Het is raadzaam om een behandelplan op te stellen met een gediplomeerde zorgprofessional (meestal een psychiater of psycholoog).
Als je zeer ernstige angsten heeft, kan je arts je ook anti-angst medicatie aanbevelen.

Je kunt de mogelijkheden met je arts bespreken.

Herstel van angststoornissen

Met de juiste ondersteuning, informatie en behandeling merken mensen met een angststoornis aanzienlijke verbeteringen op. Velen zullen volledig herstellen en goed blijven.

Vaak vinden mensen het makkelijker om met hun angst om te gaan als ze ouder worden.

De juiste behandeling kan je helpen om op een plek te komen waar je angst geen controle meer heeft over je leven. Zo kan je weer alle activiteiten die je belangrijk vindt hervatten.

Deel dit artikel