1 op de 5 jonge dokters krijgt een burn-out, het percentage onder advocaten stijgt jaarlijks en in het onderwijs ligt het percentage ook al jaren boven de 20%. Er zijn nog meer arbeidsmarkten waar het percentage vergelijkbaar is, want in Nederland hebben bijna 1 miljoen mensen burn-out gerelateerde klachten. 1 miljoen….. laat het getal even op je inwerken.

Kortom, het is een serieus gezondheidsprobleem en de beroepsziekte van de huidige tijd en kan jou en je naaste omgeving veel nadelen opleveren.

Wat is een burn-out precies?

Volgens de meest gebruikte definitie van burn-out (Maslach en Jackson, 1986) worden in ieder geval de volgende kenmerken genoemd:

  • Emotionele uitputting: een gevoel van extreme vermoeidheid (de reserves zijn op en de batterij kan niet meer worden opgeladen)
  • Depersonalisatie: vervreemding ten opzichte van anderen (een negatieve, cynische, afstandelijke en kille houding hebben tegenover collega’s en werk)
  • Gevoelens van afnemende bekwaamheid: het gevoel dat je minder goed presteert dan in het verleden het geval was en de neiging jezelf negatief te beoordelen

Welke klachten passen bij een burn-out?

Aangezien een burn-out ontstaat door langdurige stress en stress effect heeft op je lichaam en je geest, kan je de klachten verdelen in 2 categorieën. 

  • Psychische klachten zoals:
    • hevige moeheid en een uitgeput gevoel: u heeft nergens meer zin in, en u heeft moeite met denken, onthouden en concentreren;
    • het gevoel van controleverlies; er komen zo veel problemen op u af dat u het gevoel heeft dat u de grip verliest;
    • piekeren;
    • gespannenheid;
    • prikkelbaarheid (kort lontje);
    • een gejaagd gevoel;
    • gevoelens van falen of mislukken;
    • niet tegen drukte of herrie kunnen;
    • slaapproblemen;
    • gemakkelijk huilen.
  • Lichamelijke klachten zoals:
    • lichamelijke moeheid: elke stap is teveel, u krijgt het ene been niet meer voor het andere;
    • hoofdpijn;
    • duizeligheid;
    • pijn op de borst;
    • hartkloppingen;
    • maagklachten of buikpijn.

In de multidisciplinaire richtlijn van huisartsen, bedrijfsartsen en psychologen staat dat er sprake is van een burn-out als er aan deze 3 criteria wordt voldaan:  

  • Er is sprake van overspanning, dus een combinatie van bovenstaande klachten.
  • De klachten bestaan meer dan 6 maanden.
  • Gevoelens van moeheid en uitputting op de voorgrond staan.

Is burn-out wel een erkende ziekte?

Oftewel, er past een breed scala van klachten binnen het ziektebeeld burn-out en er bestaan professionele en wetenschappelijke richtlijnen over de aandoening. Het betreft dus een officieel ziektebeeld, waar ook veel onderzoek naar gedaan wordt. Het is opvallend dat de ziekte steeds vaker voorkomt, in alle beroepen. Een burn-out is altijd stress gerelateerd en wordt ook vaak door de werkomgeving geïnduceerd. Kortom, een deel van factoren ligt in de patiënt en een deel van de oorzaken ligt extern. In een volgende blog, schrijf ik meer over de behandeling van een burn-out.

Heb jij of herken jij een combinatie van deze klachten? Zoek dan op tijd hulp. Bespreek het met je huisarts, een psycholoog, coach of ga mindfulness beoefenen. Zoek een manier om de langdurige stress die je ervaart, te kanaliseren. Kortdurend stress ervaren is geen enkel probleem, maar wanneer je geest en je lijf maanden onder stress moet functioneren, heb je een kans dat je een burn-out ontwikkelt. Dus zorg voor jezelf, jij bent de enige die dat kan doen!