Het is carnaval! Hier in het zuiden van Nederland wordt dat doorgaans goed gevierd en alcohol hoort daar vaak bij. Daar is natuurlijk niets mis mee en kan voor sommigen de feestvreugde net een tandje hoger zetten. Voor de feestvierende zwangere zal het dit jaar toch bij een colaatje moeten blijven. Dat is het algemene advies, maar waarom eigenlijk? Kan een biertje of wijntje af en toe echt zoveel kwaad?

Onlangs vroeg een zwangere die zelf op het punt stond te gaan trouwen hoe schadelijk een glas champagne is voor haar ongeboren baby. Hoe flauw het ook klinkt, ik heb het haar echt afgeraden.

[blockquote author=”” pull=”normal”]’In Nederland worden jaarlijks ruim 16.000 ongeboren kinderen aan alcohol blootgesteld, verrassend genoeg meestal bij hoogopgeleide zwangeren'[/blockquote]

Driekwart van de Nederlandse bevolking drinkt wel eens alcohol, voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd ligt dat percentage nog wat hoger, zo rond de 80%. Onderzoeken laten zien dat 10-20% van de vrouwen tijdens de zwangerschap ook wel eens alcohol drinken. In Nederland worden jaarlijks ruim 16.000 ongeboren kinderen aan alcohol blootgesteld, verrassend genoeg meestal bij hoogopgeleide zwangeren.

Alcohol en andere afvalstoffen worden in de lever afgebroken door een aantal enzymen. De lever van het ongeboren kind heeft deze functie nog niet, daar zorgt de lever van de moeder immers voor. De belangrijkste functie van de lever van het kind is het aanmaken van bloedcellen. Het ongeboren kind kan de alcohol dus helemaal niet zo snel verwerken als de moeder. Het alternatieve systeem van de foetus om alcohol af te breken is gevaarlijk, omdat er meer toxische stoffen worden gevormd. Deze alternatieve afbraak van alcohol vindt bij de foetus plaats in de hersenen die volop groeien en in ontwikkeling zijn. Deze ontwikkeling wordt dus steeds geremd bij gebruik van alcohol door de zwangere.

Maar alcohol doet meer met het ongeboren kind. Het verstoort de omzetting van vitamine A, verhoogt de kans op een tekort aan foliumzuur en zink en kan de hormoonhuishouding danig ontregelen, waaronder die van de schildklier. We weten inmiddels dat het schildklierhormoon van groot belang is bij de ontwikkeling van de hersenen. Deze schadelijke effecten kunnen ook al optreden bij kleine hoeveelheden alcoholgebruik door de aanstaande moeder.

Zelfs bij matig alcoholgebruik is er mogelijk al een verhoogd risico op miskramen, vroeggeboorte en aangeboren afwijkingen. Hoe groot het effect van de alcoholinname op het ongeboren kind is, hangt af van een aantal factoren en is van tevoren moeilijk te voorspellen.

Het foetaal alcoholsyndroom is de benaming voor een verzameling kenmerken bij kinderen waarvan de moeders tijdens de zwangerschap alcohol hebben gedronken. Bij deze kinderen is er meestal sprake van:

  • Achterblijvende groei
  • Typische gezichtskenmerken
  • Symptomen van hersenschade
  • Aanlegstoornissen van botten en soms het hart

Met de jaren groeien de inzichten over wat je wel en wat je niet mag eten en drinken tijdens de zwangerschap. Over alcohol zijn we het inmiddels wel eens: Alcohol en zwangerschap gaan niet samen!